Typowe przykłady: Ampeg SVT-410HE, Ampeg SVT-410HLF, Tech 21 B410, Hartke 410XL, Markbass Standard 104HF, Gallien-Krueger 410RBH, SWR Goliath III, tweedowy Fender Bassman 4x10. Najpopularniejsza kolumna basowa: standardowy backline w klubach i w średnich salach.
Orbit Bass Cab Builder: darmowa wtyczka symulująca kolumnę basową
v0.4.0 co nowego
Orbit Bass Cab Builder to darmowa wtyczka VST3, AU i CLAP, w której można zbudować brzmienie kolumny basowej. Taka sama wtyczka do gitary nazywa się Orbit Guitar Cab Builder.
Kolumny
We wtyczce można wybrać kolumnę z listy typowych rozmiarów: 1x15, 1x12, 8x10, 4x10, 2x10, 6x10, 2x12, 2x15, 4x6, 8x8.
Można wybrać rodzaj tylnej ścianki: CLOSED, PORTED (zamknięta kolumna z otworem bass-reflex) albo OPEN. OPEN jest liczone jako otwarta tylna ścianka: fala tylna z płaszczyzny ścianki, podłoga i rura ćwierćfalowa.
A jeśli potrzebny jest głośnik wysokotonowy, można go włączyć i ustawić jego poziom na panelu HORN: OFF, −12, −6 albo 0 dB.
Typowe kolumny basowe
4x10
8x10
Typowe przykłady: Ampeg SVT-810E, Hartke 810XL, Hartke HyDrive 810, SWR Megoliath. Klasyka wielkich rockowych scen.
6x10
Typowe przykłady: Ampeg SVT-610HLF, Markbass Standard 106HR, Bergantino NV610, Bergantino NV610T.
2x10
Typowe przykłady: Ampeg SVT-210AV, Ampeg PF-210HE, Ampeg Venture VB-210, Markbass Standard 102HF, SWR Goliath Junior III, Orange OBC210 Mini. Sami używamy w domu właśnie takiej kolumny i jesteśmy z niej bardzo zadowoleni.
1x15
Typowe przykłady: Ampeg SVT-15E, Ampeg Venture VB-115, Ampeg PF-115HE, Markbass Standard 151HR.
1x12
Typowe przykłady: Ampeg Venture VB-112, Aguilar DB 112, Markbass New York 121, Orange OBC112, Ashdown ABM-112H EVO IV Pro Neo, Fender Musicmaster Bass.
2x12
Typowe przykłady: Mesa/Boogie Subway 2x12 Vertical, Markbass New York 122, Ampeg Venture VB-212, SWR 12-Pack, Bergantino NV212T, kolumna 2x12 do Fendera Bassmana z początku lat sześćdziesiątych.
2x15
Typowe przykłady: Mesa/Boogie Subway 2x15 Vertical, Mesa/Boogie PowerHouse 2x15, Orange OBC215C.
4x6
Typowe przykłady: Markbass New York 604.
8x8
Typowe przykłady: SWR Henry The 8x8, Ampeg Venture VB-88.
Powyższe nazwy należą do ich właścicieli. Orbit Bass Cab Builder buduje własną, niepowtarzalną kolumnę.
Mikrofony
Dwa mikrofony, MIC A i MIC B, każdy włączany osobno. Modele:
MD421: emulacja Sennheisera MD 421, mikrofonu dynamicznego, który stawia się przy tomach oraz kolumnach gitarowych i basowych.
SM57: emulacja Shure SM57, najpopularniejszego mikrofonu instrumentalnego: werble i kolumny gitarowe. A jeśli nagrywa się metal i wszelkiej maści innych krzykaczy i wyjców, wrzeszczących i warczących wokalistów, a wszystkie mikrofony za wszystkie pieniądze świata nie pomagają, trzeba sięgnąć po SM57. SM57 nadaje się dosłownie do wszystkiego — ale wynik nie zawsze jest przewidywalny. Brakuje mikrofonu do stopy? Postawić go tam (no dobra, stopa nie zabrzmi jak stopa, tylko jak coś zaje*istego). Coś nie tak z gitarą akustyczną? Hm, ktoś tu jeszcze nie próbował SM57. Kto ma konia i chce nagrać jego wokal, ten na pewno potrzebuje SM57.
RE20: emulacja Electro-Voice RE20, mikrofonu radiowych prezenterów, prawie bez efektu zbliżeniowego; stawia się go też przy stopie i przy kolumnach basowych.
D112: emulacja AKG D112, mikrofonu do stopy: podbicie niskich, wycięcie środka, podbicie w okolicy 4 kHz.
U87: emulacja Neumanna U 87, studyjnego standardu wśród mikrofonów pojemnościowych. Są dwa rodzaje ludzi: ci, którzy szukają mikrofonu marzeń, i ci, którzy mają U87 ;)
U47: emulacja Neumanna U 47, legendarnego mikrofonu lampowego z lat pięćdziesiątych, z najsilniejszym efektem zbliżeniowym spośród wszystkich kardioid.
RIBB: mikrofon wstęgowy o charakterystyce ósemkowej: z tyłu słyszy tak samo jak z przodu, tylko w odwróconej polaryzacji.
Mikrofon można przesuwać przed głośnikiem w dowolne miejsce: do środka, do krawędzi, w bok. Pozycje jednym kliknięciem:
-
CAP: na środku, 5 cm;
-
EDGE: 0,8 promienia od środka, 4 cm;
-
OFF: w połowie drogi do krawędzi, 5 cm, obrócony o 35° w stronę środka;
-
ROOM: 30 cm.
Odległość od 1 do 30 cm, kąt (ANGLE) od 0 do 60°.
Wyjątkowe jest to, że interferencję widać na własne oczy (to samo filtrowanie grzebieniowe, z którym wszyscy walczą na słuch), i można ręcznie znaleźć pozycję mikrofonu, w której wszystko jest dobrze, albo poprosić wtyczkę o znalezienie dobrej pozycji w pobliżu obecnej (przycisk FIND BEST POSITION).
Dwa mikrofony i filtrowanie grzebieniowe
Kiedy dwa mikrofony słyszą jeden głośnik z różnych odległości, ich sygnały docierają z różnicą ułamka milisekundy. Tam, gdzie spotykają się w przeciwfazie, wzajemnie się znoszą i zostaje rząd wcięć: grzebień. W kolumnie basowej wcięcia wypadają w dolnym środku i w środku pasma, od kilkuset Hz do paru kHz. Właśnie tam bas naprawdę słychać w miksie: jego warczenie i czytelność każdej nuty. Brzmienie robi się puste, a jedne nuty brzmią słabiej od innych. Dlatego Orbit Bass Cab Builder traktuje grzebień jako błąd. Linia charakterystyki robi się czerwona wszędzie tam, gdzie mikrofony znoszą się nawzajem o 3 dB lub więcej. FIND BEST POSITION przenosi mikrofon B tam, gdzie para znosi się najsłabiej. Wszystkie presety fabryczne trzymają znoszenie się pary w granicach około 3 dB w całym paśmie. ALIGN, domyślnie włączony, wyrównuje oba mikrofony w czasie, a pierwsze wcięcia przesuwają się wtedy powyżej około 3 kHz.
-
BLEND domieszuje B do A.
-
Ø odwraca polaryzację B.
-
TIME przesuwa B względem A od −1 do +1 ms, płynnie, bez przeliczania.
-
FIND BEST POSITION sprawdza 96 miejsc na całym głośniku w czterech odległościach (2, 4, 7 i 12 cm), każde od 40 Hz do 12 kHz przy najlepszym dla niego przesunięciu, a potem zawęża wyszukiwanie wokół czterech najlepszych. Wyszukiwanie jest rysowane prosto na głośniku: zielona kropka tam, gdzie A i B się sumują, czerwona tam, gdzie się znoszą.
-
Po włączeniu B sam przesuwa się w miejsce z najmniejszym filtrowaniem grzebieniowym.
Charakterystyka częstotliwościowa i pobieranie IR
Charakterystyka częstotliwościowa od 30 Hz do 12 kHz rysuje się na bieżąco podczas przeciągania mikrofonu. Przy dwóch mikrofonach widać pod nią grzebień: na zielono, gdzie się sumują, na czerwono, gdzie się znoszą. Na czerwono zaznaczone są złe miejsca: tam, gdzie mikrofony wzajemnie się znoszą, i tam, gdzie sama charakterystyka ma dołki głębsze niż 3 dB. Poprzednia krzywa zostaje jako blady szary cień.
DOWNLOAD IR zapisuje plik WAV mono, domyślnie 24 bity, 48 kHz, 100 ms. Strzałka obok przycisku otwiera wybór formatów dla urządzeń, które przyjmują IR tylko określonego rodzaju: 44,1; 48 lub 96 kHz, 16 lub 24 bity, pełna długość albo 2048, 1024, 512 próbek. Wybór jest zapamiętywany. We wtyczce nie trzeba pobierać IR: kolumna i tak brzmi w DAW. Pobrany IR kolumny basowej trafia do procesora, efektu albo dowolnego programu lub urządzenia do wczytywania IR, na przykład do OrbitCab.
Presety
40 presetów fabrycznych: cztery style (Rock, Metal, Punk, Blues), po 10. Połowa presetów używa pary mikrofonów, a każdą parę sprawdzono pod kątem tego, czy jest zielona tam, gdzie mikrofony się spotykają. Wszystkie presety w postaci gotowych IR, według stylu i według rozmiaru kolumny, są na stronie IR kolumn basowych.
Aplikacja bez DAW
Razem z wtyczką jest też aplikacja. Brzmi jak kolumna zupełnie bez DAW: bas podłączony do interfejsu audio (INPUT w menu dźwięku) gra przez kolumnę na żywo, a jedyne opóźnienie wnosi bufor interfejsu. Poza tym zapisuje IR jako WAV dla Helixa, Quad Cortexa, Kempera, efektów i dowolnego programu lub urządzenia do wczytywania IR.
Orbit Bass Cab Builder do pobrania
Orbit Bass Cab Builder jest darmowy i ma otwarty kod źródłowy: to wtyczka na Linux, Windows i macOS, a razem z nią samodzielna aplikacja.
| Platforma | Formaty |
|---|---|
Windows (x64 / ARM64) |
VST3 · CLAP · Standalone |
macOS (Apple Silicon i Intel) |
VST3 · AU · CLAP · Standalone |
Linux (x86_64 / ARM64) |
VST3 · CLAP · Standalone |
Program ma historię z cofaniem i ponawianiem, cztery zestawy ustawień A/B/C/D i własne presety. Kod źródłowy: github.com/darwinscat/cab-ir-generator, licencja AGPL-3.0. Co nowego w każdej wersji, można przeczytać na stronie wydań.
| macOS | OrbitBassCabBuilder-0.4.0-macOS.pkg | 23 MB |
|---|---|---|
| Windows | OrbitBassCabBuilder-0.4.0-Windows-arm64.exe | 8.9 MB |
| OrbitBassCabBuilder-0.4.0-Windows-x64.exe | 8.9 MB | |
| Linux | OrbitBassCabBuilder-0.4.0-Linux-arm64.tar.gz | 11 MB |
| OrbitBassCabBuilder-0.4.0-Linux-x86_64.tar.gz | 13 MB | |
| Sumy kontrolne | SHA256SUMS | 1 kB |
Najczęściej zadawane pytania
Po co IR do basu?
Właściwie wcale nie są niezbędne. Czasem obywa się bez IR i brzmi to świetnie: na przykład studyjny Tech 21 SansAmp RBI nie ma żadnego IR (kolumnę buduje układem analogowym), a nagrano na nim mnóstwo wspaniałej muzyki.
Ale uważamy, że IR jest potrzebny:
- Bas szybko siada w miksie. Kolumna sama obcina górę i wyciąga środek, więc bas siada w miksie bez długiego kręcenia korektorem.
- Dobry filtr do przesteru. Przester bez kolumny syczy i tnie, a kolumna usuwa ten piasek z góry.
- Obcięcie subbasu bez utraty pełni.
- Bas słychać też w telefonie. IR przenosi uwagę na środek, a mózg słuchacza dopowiada sobie niski dźwięk, nawet jeśli głośnik telefonu nie potrafi go odtworzyć.
Skąd się bierze brzmienie?
Oblicza je matematyczny (nie AI) model kolumn basowych. Ustawia się konfigurację kolumny i położenie mikrofonów, a wtyczka oblicza IR takiej kolumny i gra przez niego. To wymagające obliczenia matematyczne, dlatego budujemy IR, który potem działa szybko: w samej wtyczce albo w dowolnym programie lub urządzeniu do wczytywania IR.
Czy syntetyczne IR są gorsze od prawdziwych?
Nie, nie gorsze. Do nagrań nawet lepsze. Nie odwzorowują idealnie prawdziwych kolumn (co przy basie ma mniejsze znaczenie niż przy gitarze), ale za to nie odwzorowują też ich głównych problemów: górek i dołków. Widać to od razu tutaj, na charakterystyce częstotliwościowej.
Naprawdę, naprawdę nie gorsze od prawdziwych?
Do nagrania (chyba że to solowy album basowy) syntetyczny IR prawie na pewno będzie dużo lepszy od prawdziwego: w syntetycznym nie ma pomieszczenia, fal stojących ani problemów z fazą, a górki i dołki widać od razu tutaj.
Ale do grania na żywo zdecydowanie polecamy prawdziwe basowe combo albo kolumnę (nie biurkowe!), z głośnikiem 8–10″ lub większym. Nie ma co grać na biurkowych wzmacniaczach w rodzaju Boss Dual Cube Bass LX, Yamaha THR5 czy Positive Grid Spark, nawet jeśli brzmią „jak prawdziwe”. Na tych zabawkach nie czujemy, że gramy: wiecznie nie słyszymy się jak trzeba, podkręcamy i podkręcamy głośność, zdzieramy sobie palce i dalej nie słyszymy się jak trzeba. A przede wszystkim one zjadają instrument: wpinamy Fendera, Ibaneza albo SG i nic się nie zmienia.
Nawet mały Ampeg RB-108 z jednym 8″ głośnikiem w niewielkim pokoju czuć pod palcami; można na nim grać w sypialni. Żadnych biurkowych. Brać prawdziwy wzmacniacz: Ampeg RB-110, RB-112, Fender Rumble 40 albo, w ostateczności, Harley Benton HB-40B, który jest nawet tańszy. Grać na prawdziwych wzmacniaczach i nie gonić za „tanimi” procesorami, w których siedzą wszystkie najbardziej wypasione wzmacniacze. Teraz pękła tama i zalewają nas chińskie procesory NAM, ale wciąż nie mają głośnika ani ruchu powietrza. To rada ludzi, którzy wiedzą, czym jest cyfra i gdzie przebiegają jej granice. Do grania — żadnej symulacji i żadnych biurkowych. Prawdziwy głośnik (8–10″ i większy) i prawdziwy wzmacniacz.
Co jest brane pod uwagę przy obliczaniu IR?
- parametry Thiele/Small głośnika (fs, Qts, Vas);
- obudowa: zamknięta (CLOSED), z otworem bass-reflex (PORTED) albo z otwartą tylną ścianką (OPEN);
- obudowa z kilku komór, jak w 8x10: każda komora ma własne powietrze i własne mody;
- geometria kolumny: rozmiar przedniej ścianki, rozmieszczenie głośników, otworu bass-reflex i głośnika wysokotonowego, głębokość obudowy;
- otwór bass-reflex: przy membranie mikrofon słyszy membranę w polu bliskim, a otwór w polu dalekim; otwór z tyłu słychać zza obudowy i ciszej;
- każda membrana jako powierzchnia z wielu fragmentów, każdy z własną drogą do mikrofonu; głębokość membrany;
- drgania cząstkowe i mody membrany, indukcyjność cewki drgającej; po rozpoczęciu drgań cząstkowych krawędź membrany jako pierwsza przestaje poruszać się razem ze środkiem, a środek z cewką i kopułką porusza się dalej;
- głośniki w jednej kolumnie trochę się różnią: czułością i częstotliwościami modów;
- fale stojące wewnątrz obudowy i mody jej ścianek;
- głośnik wysokotonowy (HORN): własna zwrotnica, stopnie OFF, −12, −6, 0, a jego poziom zależy od tego, gdzie stoi mikrofon;
- wszystkie membrany w kolumnie, nie tylko ta najbliżej mikrofonu;
- dyfrakcja na krawędziach przedniej ścianki;
- odbicie od podłogi;
- charakterystyka kierunkowa mikrofonu, efekt zbliżeniowy, kapsuła każdego modelu;
- położenie, odległość i kąt mikrofonu;
- czas dotarcia (ALIGN), polaryzacja (Ø), przesunięcie (TIME) i domieszka drugiego mikrofonu;
- EQ: HPF, LPF i trzy pasma, wliczone w sam IR.
Nie są brane pod uwagę: pomieszczenie, pogłos, maskownica, zniekształcenia i wzmacniacz.
Dlaczego się przycina, kiedy mikrofon się rusza?
Przeliczanie wymaga dużej mocy obliczeniowej. W zasadzie chodzi o to, że jest dużo do liczenia: wszystkie odbicia, suma dźwięku ze wszystkich głośników i tak dalej. Warto pobrać wtyczkę, działa to w niej kilka razy szybciej: w przeglądarce ten sam kod działa wolniej i liczy na jednym rdzeniu, a wtyczka liczy na kilku, we własnym wątku w tle, nie przeszkadzając DAW.
Czy tych IR można używać wszędzie?
Tak, na licencji CC BY 4.0: w muzyce, w oprogramowaniu, w urządzeniach, także w produktach komercyjnych i zamkniętych. Warunek jest jeden: podać Darwin's Cat jako autora, na przykład „IR: Darwin's Cat, darwinscat.com”. Dotyczy to zarówno IR zrobionych tutaj samodzielnie, jak i gotowych IR z archiwów.
Efekt nie przyjmuje pobranego IR?
Format wybiera się strzałką obok DOWNLOAD IR: wiele efektów i procesorów nie przelicza częstotliwości próbkowania i oczekuje dokładnie 44,1 kHz, często 16 bitów i 1024 lub 2048 próbek.
To wtyczka czy aplikacja?
Wtyczka: w DAW sama brzmi jak kolumna basowa. W zestawie jest też aplikacja: można w niej grać na żywo przez interfejs audio, bez DAW, i zapisywać IR jako WAV dla procesora, efektu albo dowolnego programu lub urządzenia do wczytywania IR. A na tej stronie wtyczkę można wypróbować prosto w przeglądarce.
Gdzie pobrać gotowe IR?
Gotowe IR wszystkich presetów fabrycznych i typowych kolumn, według stylu i według rozmiaru kolumny, za darmo, na licencji CC BY 4.0: na stronie IR kolumn basowych.
Jak mogę wam pomóc? Jak podziękować?
Wystarczy zostawić link do nas wszędzie, gdzie się da. Dzięki temu więcej ludzi dostanie tę fajną rzecz. I nakarmić kota.